SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM;SEKTÖRÜN YOL HARİTASI
Bizim kentimiz özelinde daha çok ilgilenmemiz ve hatta tüm paydaşların dikkate alması gereken ; Dünya genelinde artık turizmin nerede ise anayasası haline gelmiş olan; “sürdürülebilir turizm” kavramı 1980 yılında Manila Deklarasyonu ile dünyanın gündemine getirilmiş 1995 yılında Lanzarote’ da yapılan konferansta Sürdürülebilir Turizm Prensipleri belirlenmiş ve sürekli gelişerek ve güncellenerek devam etmektedir.
Sürdürülebilir Turizm ülke genelinde gündeme getirmek ve vazgeçilemez önemini vurgulamak için TUSİAD 2012 yılında konu ile ilgili çok değerli bir rapor hazırlamış ve dikkatimize sunmuştur(Bu raporun hazırlanmasında Sayın Naile Göçen Çukurova’nın da çok değerli katkılarının olduğunu hatırlatmak isterim. Raporu okumanızı öneririm. )
Bu raporun giriş bölümünün ilk paragrafında;
“ Sürdürülebilir Kalkınma ,insan yaşamının gereksinimleri ve doğal kaynakların sürdürülebilirliği arasında bir denge kurularak, ekonomik ,çevresel ve toplumsal boyutlarıyla bugünden geleceğe uyumlu bir planlama yapılmasını amaçlayan bütünsel bir yaklaşımı ifade etmektedir.” Vurgulanmıştır.
Turizm sektörünün küresel ekonominin içinde kapsadığı ve kapsayacağı alan da dikkate alınarak olası çevresel sorunların önemi Hatırlatılarak Birleşmiş Milletler sektörün “Sürdürülebilir turizm “uygulamalarını kabul etmek ve uygulamak gerekliliğini hatırlatmış ve Küresel ölçekte bu hatırlatma karşılık görmüş ve artan bir şekilde görmeye devam etmektedir.
“Sürdürülebilir Turizm, doğaya karşı kesin bir taahhüttür ve herhangi bir turizm veya kalkınma faaliyetini yerel halk ile bütünleşmeyi gerektirir………
Yerel seviyede turizmin kalitesini arttırmak, destinasyonları korumak ve turizm sektörünün geleceğini korumak için çevresel, sosyal ve ekonomik olarak sürdürülebilir turlar yaklaşımını benimsemektedir.”(Tusiad raporundan)
Sürdürülebilir Turizmin temel hedeflerini 12 başlık halinde belirtmek isterim. Bence bu hedefler Yerelden Küresele tüm yönetim kademelerine bir yol haritası olmalıdır.
- EKONOMİK SÜREKLİLİK
- YEREL REFAH
- İSTİHDAM KALİTESİ
- SOSYAL EŞİTLİK
- ZİYARETÇİ MEMNUNİYETİ
- YEREL KONTROL
- TOPLUMSAL REFAH
- KÜLTÜREL ZENGİNLİK
- FİZİKİ BÜTÜNLÜK
- BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK
- KAYNAK VERİMLİLİĞİ
- ÇEVRESEL SAFLIK
Sürdürülebilir turizmin giderek artan bir şekilde benimsenmesi, uygulanabilir olmasının sağlanması ve uygulanması Sektöre çeşitli yeni turizm formatları kazandırmaya başlamıştır.Sürdürülebilir Turizm sayısız değişkene sahiptir. Tüm bu kavramların ortak noktası Sürdürülebilir Turizm Prensiplere saygıdır.
Her ne kadar ortaya çıkan ve çıkmaya devam edecek bu “Alternatif Turizm” formatlarının hedefi günümüz ve gelecekte çevresel, sosyal ve ekonomik etkileri dikkate almak ise de günümüzde bu kavramları ayrıştırmak giderek zorlaşmaktadır. Birbirleri arasında ki nüans farkları bazen çok ince olabilmekte ve birbirlerine karıştırılmaları sonucunu ortaya çıkartabilmektedir.
Sürdürülebilir Turizm kavramını daha iyi anlayabilmek ,özümseyebilmek için ,bazı yeni alternatif turizm konseptlerini listelemek yararlı olabilecektir. Yine de bu listenin bir örnekleme olacağını ve sürekli gelişim ve çeşitlendirmenin sürdüğünü vurgulamak lazımdır. Belki Kuşadası ,Sürdürülebilir Turizm şemsiyesi altında, Kendi alternatif konseptlerini yaratmaya çalışacaktır. Umut etmek güzel şey…
Dünya Turizm Örgütü için Sürdürülebilir veya Sorumlu turizm;
Çevrenin,Ziyaretçilerin,Profesyonellerin,Yerel Ağırlayan Toplulukların ihtiyaçlarının günümüz ve gelecek için olası ekonomik,sosyal ve çevresel etkilerini gözlemleyen,dikkate alan bir turizm yaklaşımıdır.
SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM:
Sürdürülebilir Kalkınma felsefesinden doğrudan etkilenmiş bir kavramlar bütünüdür. Çevreye Saygılı ve yerel nüfusların iyiliğine ve gelişmesine özen gösteren tüm yaklaşımları kendi içinde toplar.
SORUMLU TURİZM
Sorumlu Turizm,seyahat edenlerin ve ettirenlerin atacağı gönüllü adımlardan oluşmaktadır.Sorumlu seyahat etme bilinci seyahatin olası negatif etkilerinin Çevre’ye ve Yerel Yaşama en az düzeyde olmasını amaçlar.
TOPLUM TURİZMİ
Toplum turizmi ağirlamanın bütünü ile yerel halk tarafından yapıldığı bir turizm formatıdır.
YAVAŞ(SLOW) TURİZM
Bir destinasyonu kendi yaşam ritmi ile keşfetmektir.Bu bir turizm formatının ötesinde bu hareket yerel halk ile tanışmaya, buluşmaya giden bir yaşam modudur.
ADİL TURİZM
Doğrudan Dengeli Ticaret yaklaşımından etkilenenerek ortaya çıkan Adil Turizm anlayışı,Yereldekilere daha adil bir paylaşım imkanını yaratmaktadır.
KATILIMCI TURİZM
Yerel Halk ile seyahat eden arasında ilişkileri oluşturmak ve geliştirmek bu formatın amacıdır.
EKOTURİZM
Ekoturizm çevre ye ve yerel halkların iyiliğine saygılı bir turizm formatıdır.Yalnızca doğal ortamlarda yapılan bu turizm formatı yerel halklar içinde uygun bir finansal kaynak oluşturabilmektedir.
DAYANIŞMA TURİZMİ
Bu turizm alternatifi ,seyahat eden ile yerel halk arasında bir dayanışma bağı oluşmasına imkan vermektedir.Seyahat edenler veya seyahati organize edenler ,yerel gelişim projelerine, finansal destek sağlamak durumundadırlar.Yerel halklar bu destek ile projeleri sonlandırabilecek ve yaşam kalitelerini arttırma şansı edinebilecektir
AGROTURİZM
Tarım Alanlarında yapılmaya başlanan bir turizm formatıdır.Evlerde kalmak,tarımsal alanları ziyaret etmek,yerel ürünleri test edebilmek içeridiği başlıklardandır.Üretici ile buluşmayı kolaylaştırmak ,aktivitelerine katkıda bulunmak,eşitlilikimkanları yaratmak amaçlarındandır.
İNSANİ TURİZM
Etik ve sürdürülebilir konaklama ile yerel toplumların yaşam şartlarını geliştirmeye katkıda bulunabilmektir.Bilgiyi aktarmak, yerelin gelişmesine yardımcı olmak turistlerin hedeflerinden olmaktadır.
Alışılmış turizm hareketlerinin dışında Sürdürülebilir Turizm anlayışı ile ortaya çıkmış bu çeşitli formatlar mutlak daha detaylı incelenmelidir.Yeni ortaya atılacak formatların Kentimize en uygun olanlarının yine Kentimize özgü bir şekilde geliştirilmesi için çalışmalar yapılmalıdır.
Bu yazı boyunca Sürdürülebilir Turizm kelimelerini sürekli tekrar ettim.Bundaki amacım Bu kavramın bu kentin yaşam felsefesi haline gelmesi gerekliliğine inancımı vurgulamaktır.Geleceğin Turizm Sektörünün aktörlerinden biri olmak istiyor isek,en azından gelecek nesillerimizi düşünmemiz gerektiğini Kabul ediyor isek SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM kavramı ile özdeşleşmeyi başarabilmeliyiz.
Bundan dolayı ben kişisel olarak bu kavramları her platformda dile getirmeye devam edeceğim.Bu konuları masaya koyup tartışmayı,uygulamaları geliştirmeyi,her düşüncenin değerli olacağına inanarak Sürdürülebilir Turizm’ in Kuşadası gündemin de olmasını sağlamalıyız.
Tüm paydaşlar ama tüm paydaşlar bu sorumluluğu hissedebilmelidir.
Saygı ve Sevgilerimle
Turhan Kesim